1026
| CreativeProtagon/ Βασισμένο στο εξώφυλλο του Economist

Το δόγμα Μπάιντεν για την Κίνα: Σωστό ή λάθος;

Protagon Team Protagon Team 21 Ιουλίου 2021, 10:45
|CreativeProtagon/ Βασισμένο στο εξώφυλλο του Economist

Το δόγμα Μπάιντεν για την Κίνα: Σωστό ή λάθος;

Protagon Team Protagon Team 21 Ιουλίου 2021, 10:45

Θα μπορούσε να γίνει λόγος για το γράφημα της χρονιάς, το οποίο δημοσιεύτηκε στο τελευταίο τεύχος του Economist, όσον αφορά τον σινοαμερικανικό ανταγωνισμό και τις σχέσεις μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων στον πλανήτη, όπως αυτές διαμορφώνονται τα τελευταία χρόνια. 

Αποτελείται από δύο παγκόσμιους χάρτες, έναν του 2000 και έναν του 2020. Με μπλε χρώμα απεικονίζονται οι χώρες ο κύριος εμπορικός εταίρος των οποίων είναι οι ΗΠΑ ενώ με κόκκινο χρώμα απεικονίζονται τα κράτη που έχουν εμπορικές συναλλαγές πρωτίστως με την Κίνα. Το 2000 κυριαρχούσε το μπλε ενώ είκοσι χρόνια μετά, δηλαδή σήμερα, κυριαρχεί το κόκκινο. 

Οπότε είναι ξεκάθαρο πως κάτι δεν πάει καλά όσον αφορά την ισορροπία των οικονομικών/ εμπορικών σχέσεων των ΗΠΑ και της Κίνας με τον υπόλοιπο κόσμο. Η κομμουνιστική υπερδύναμη προκαλεί ανοιχτά την ηγέτιδα δύναμη της δημοκρατικής και φιλελεύθερης Δύσης, προσφέροντας στον κόσμο ένα ολικό εναλλακτικό αναπτυξιακό μοντέλο. Επιδίωξη του Πεκίνου είναι να πείσει τα κράτη της Γης πως περισσότερο μετράει η ευμάρεια, πως «η δημοκρατία είναι μία κενολογία με την οποία έχει μανία η Δύση και δεν αποτελεί την κύρια οδό για να χορτάσουν και να πλουτίσουν», εξηγεί σε κείμενό του ο Τζιανλούκα Μερκούρι της Corriere della Sera

Στον σινοαμερικανικό ανταγωνισμό το έγκριτο βρετανικό έντυπο αφιέρωσε και το κεντρικό άρθρο του, πέρα από το εξώφυλλο του τελευταίου τεύχους του που κυκλοφόρησε το προηγούμενο Σάββατο, υποστηρίζοντας πως η στάση του Τζο Μπάιντεν απέναντι στην Κίνα είναι η πλέον λανθασμένη, ότι «ο προστατευτισμός του και η λογική του εμείς-ή-αυτοί θα ζημιώσει την Αμερική και θα απομακρύνει τους συμμάχους», καθώς ουσιαστικά διαφέρει ελάχιστα από τη στάση του ανεκδιήγητου προκατόχου του. «Ο Τραμπ και ο Μπάιντεν επέφεραν την πιο δραματική διακοπή στην αμερικανική εξωτερική πολιτική κατά τις πέντε δεκαετίες που ακολούθησαν την επίσκεψη του Ρίτσαρντ Νίξον στην Κίνα», αναφέρεται στο άρθρο.  

Δύο ανταγωνιστές, ένας νικητής

Πώς, όμως, ξαφνικά, έπειτα από τέσσερα χρόνια κατά τα οποία δεν σταμάτησε να επισημαίνει την ανάγκη να απαλλαγούν οι ΗΠΑ από τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Economist επικρίνει τον διάδοχό του, αναφορικά με ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα (όχι μόνον για τις ΗΠΑ αλλά για ολόκληρο τον κόσμο), υποστηρίζοντας πως «τώρα ο Τζο Μπάιντεν μετατρέπει τις τραμπικές μεγαλοστομίες σε δόγμα που θέτει την Αμερική ενάντια στην Κίνα, στο πλαίσιο ενός αγώνα μεταξύ αντίπαλων πολιτικών συστημάτων, ο οποίος μπορεί να έχει, δηλώνει ο ίδιος, μόνον έναν νικητή».

Ο Economist αναγνωρίζει πως λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση στη διεθνή σκηνή όπως αυτή διαμορφώνεται με την Κίνα να διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο, το νέο δόγμα Μπάιντεν όσον αφορά τις σινοαμερικανικές σχέσεις είναι αναμφίβολα εύλογο. Γιατί υπό την ηγεσία του Σι Τζινπίνγκ το Πεκίνο «στρατιωτικοποίησε τη Νότια Σινική Θάλασσα, επέβαλε κομματικό καθεστώς στο Χονγκ Κονγκ, απείλησε την Ταϊβάν, συνεπλάκη με την Ινδία και αποπειράθηκε να υπονομεύσει δυτικές αξίες σε διεθνείς οργανισμούς. Πολλές χώρες έχουν θορυβηθεί από τη διπλωματία του “λύκου-πολεμιστή” της Κίνας», υπενθυμίζει το λονδρέζικο μέσο.

Ωστόσο θεωρεί πως η επιστροφή στο «πνεύμα του Περλ Χάρμπορ» είναι ένας «λανθασμένος υπολογισμός». Γιατί «όσο ο Μπάιντεν χρησιμοποιεί την οξεία ρητορική για να ηλεκτρίζει τους Αμερικανούς, τόσο περισσότερο δυσκολεύει την αποστολή του να ηλεκτρίσει τους συμμάχους και τις μεγάλες αναδυόμενες δυνάμεις όπως η Ινδία και η Ινδονησία». 

Περιγράφοντας τη σχέση με την Κίνα ως μία «μανιχαϊστικού τύπου αντιπαράθεση μεταξύ δημοκρατίας και αυταρχισμού», ο αμερικανός πρόεδρος δείχνει πως δεν επιδιώκει την (όσο το δυνατόν αρμονικότερη) συνύπαρξη στη διεθνή σκηνή. Υιοθετώντας, ωστόσο, την εν λόγω επιθετική και άτεγκτη στάση ο Τζο Μπάιντεν υποπίπτει σε σφάλμα, καθώς «υπερεκτιμά την επιρροή της Αμερικής και υποτιμά όλα όσα έχουν να χάσουν οι εν δυνάμει σύμμαχοι (των ΗΠΑ), γυρίζοντας την πλάτη τους στην Κίνα».

Λαμβάνοντας υπόψη πολλούς οικονομικούς δείκτες επιβεβαιώνεται πως κάποια στιγμή η χώρα του Δράκου θα καταστεί «κυρίαρχη δύναμη» στη διεθνή σκηνήανεξάρτητα από τη στάση και τις όποιες ενέργειες των ΗΠΑ. Θεωρείται σχεδόν σίγουρο πως σε μερικά χρόνια η Κίνα θα έχει την μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο ενώ είναι ήδη ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος διπλάσιου αριθμού χωρών σε σχέση με τις ΗΠΑ. Η Γερμανία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας της Ευρώπης, δεν διατίθεται να διακόψει τις εμπορικές της σχέσεις με το Πεκίνο, παρά τις όποιες πολιτικές διαφωνίες ενώ στην Νοτιοανατολική Ασία «πολλές χώρες κοιτάζουν τις ΗΠΑ για την ασφάλειά τους και την Κίνα για την ευημερία τους. Εάν αναγκαστούν να επιλέξουν μεταξύ των υπερδυνάμεων, κάποιες ενδέχεται να προτιμήσουν την Κίνα», προειδοποιεί ο Economist.  

Το λάθος μήνυμα

Οπότε αντί να τρίζει στο Πεκίνο τα δόντια του και να επιδιώκει να επιβάλει την άποψή του στον υπόλοιπο κόσμο, ο Τζο Μπάιντεν θα έπρεπε να προσπαθεί να αναδείξει την πατρίδα του στη διεθνή σκηνή ως «προασπίστρια των διεθνών κανόνων». Ομως η κυβέρνησή του δίνει την εντύπωση, όπως ακριβώς και η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, ότι επιδιώκει να καταφύγει στον προστατευτισμό και να καταστεί αυτάρκης, να «αποσυνδεθεί» (decoupling) όσο το δυνατόν περισσότερο από τον υπόλοιπο κόσμο για την κάλυψη των όποιων αναγκών της. Ομως ζήτημα αποτελεί το γεγονός πως κάτι ανάλογο επιδιώκει και το Πεκίνο.

Αντιθέτως «εάν η Αμερική επιθυμεί να εμποδίσει την Κίνα να αναμορφώσει τη διεθνή τάξη πραγμάτων κατ’ εικόνα της, θα πρέπει να προασπιστεί το είδος της παγκοσμιοποίησης που ανέκαθεν την εξυπηρετούσε. Στον πυρήνα μίας τέτοιας προσέγγισης βρίσκονται το εμπόριο και το πολυμερές σύστημα, ενσαρκώνοντας την πίστη ότι η εξωστρέφεια και η ελεύθερη διακίνηση ιδεών μπορεί ευνοήσει την καινοτομία».

Εάν οι ΗΠΑ ήθελαν πραγματικά να μετριάσουν την κινεζική επιρροή στην Ασία, θα υπέγραφαν εκ νέου την πανασιατική εμπορική συμφωνία από την οποία αποχώρησαν το 2016. Επί του παρόντος να συμβεί αυτό θεωρείται σχεδόν απίθανο αλλά οι ΗΠΑ μπορούν να επιδιώξουν τη σύναψη νέων συμφωνιών για το περιβάλλον και το ηλεκτρονικό εμπόριο. 

Θα μπορούσαν επίσης να προβούν σε επενδύσεις και να προωθήσουν ιδέες που «ενισχύουν τη δυτική τάξη πραγμάτων» είτε πρόκειται για την κατάστρωση ενός εμβολιαστικού προγράμματος με στόχο την αντιμετώπιση μελλοντικών πανδημιών, είτε για την ανάπτυξη συστημάτων ψηφιακών πληρωμών και κυβερνοασφαλείας ή για την εκπόνηση ενός αναπτυξιακού σχεδίου, φιλόδοξου όσο και ο νέος Δρόμος του Μεταξιού (Belt and Road Initiative) που έχει αρχίσει εδώ και χρόνια να διανοίγει ανά την υφήλιο το Πεκίνο. 

«Αντί να αντιγράφει τον τεχνολογικό εθνικισμό της Κίνας, μια πιο σίγουρη για τον εαυτό της Αμερική θα έπρεπε να επιβεβαιώνει ό,τι κατέστησε τη Δύση ισχυρή», καταλήγει ο Economist, επικρίνοντας (καλοπροαίρετα) τον Τζο Μπάιντεν μόλις επτά μήνες αφότου ανέλαβε την προεδρία των ΗΠΑ.  

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News